map
Witamy w naszym serwisie. UWAGA aby uzyskać dostęp do wszystkich zasobów zaloguj się.
Twoja lokalizacja: Start / Baza wiedzy  /  e-Biuletyn KIDP  /  Komentarze podatkowe  /  Zmiany w zakresie odliczania VAT naliczonego przy nabyciu i eksploatacji pojazdów samochodowych
Artykuły
Zmiany w zakresie odliczania VAT naliczonego przy nabyciu i eksploatacji pojazdów samochodowych


Z dniem 1 kwietnia 2014 r. wejdą w życie kolejne zmiany w ustawie o VAT.. W ramach tej nowelizacji prawodawca modyfikuje zasady wyznaczania i odliczania podatku naliczonego w przypadku ponoszenia wydatków związanych z pojazdami samochodowymi. Dodatkowo wprowadzony zostanie system korekt podatku od towarów i usług, których stosowanie będzie obowiązkowe lub dopuszczalne (w zależności od tego czy jest to korekta in plus czy zmniejszająca) w przypadku zmiany wykorzystania pojazdu.

1. Nowa definicja
W ramach najnowszej nowelizacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – dalej u.p.t.u., prawodawca zamiesza w słowniku do ustawy kolejną definicję pojazdu samochodowego. Na potrzeby VAT za pojazd samochodowy będzie należało uznawać każdy pojazd silnikowy (czyli wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego), którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h, inny niż ciągnik rolniczy, a którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony. Jest to definicja odsyłająca do przepisów ustawy o ruchu drogowym a jej wprowadzenia eliminuje wszelkie dyskusje na temat stosowania lub nie regulacji odnoszących się do pojazdów wobec innych pojazdów niż samochody osobowe, takich jak np. motocykle czy quady – ponad wszelką wątpliwość w najnowszym stanie prawnym wszystkie przepisy u.p.t.u. dotyczące pojazdów samochodowych będą miały zastosowanie i do takich pojazdów.

2. Ograniczenie podatku naliczonego
Podobnie jak to było w poprzednich stanach prawnych, również w wyniku nowelizacji z 7 lutego 2014 r. (przepisy, które wejdą w życie 1 kwietnia), prawodawca nie ogranicza prawa do odliczenia, ale kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie, WNT pojazdów samochodowych. W stanie prawnym obowiązującym od kwietnia podatek naliczony będzie stanowiło jedynie 50% VAT związanego z zakupami dotyczącymi pojazdów samochodowych (również importem i WNT).

UWAGA!
Do limitu 50% nie mają zastosowania żadne ograniczenie kwotowe!

Zaznaczyć jednak należy, że zgodnie z przyjętym założeniem ograniczenie odnosi się już nie tylko do samochodów osobowych, ale do wszystkich pojazdów samochodowych (jak w definicji ustawowej).
Inaczej niż to jest do końca marca 2014 r., ograniczenie podatku naliczonego będzie dotyczyło już nie tylko nabycia samych pojazdów, ale wszelkich wydatków związanych z pojazdami samochodowymi. Przy czym prawodawca wskazuje, że do wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, wobec których będzie miało zastosowanie ograniczenie odliczania podatku naliczonego, będzie się zaliczało wydatki dotyczące:
1)  nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych;
2)  używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3;
3)  nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu, wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z eksploatacją lub używaniem tych pojazdów.
Ograniczenie to będzie miało zastosowanie nie tylko wówczas, gdy podatnikiem jest sprzedawca, (tj. VAT naliczony wynika z faktury zakupowej), ale również przy wszelkich obciążeniach odwrotnych (jak np. import usług).
Zatem znamiennym jest to, że prawodawca – z zastrzeżeniem okresu przejściowego (o czym dalej) – nie zakazuje czy nie ogranicza prawa do odliczenia podatku naliczonego. W konsekwencji tego, jeżeli podatnik stosuje odliczanie częściowe (czyli rozlicza VAT według proporcji), do kwoty podatku naliczonego definiowanego jako 50% VAT związanego z pojazdami samochodowymi zastosuje proporcję.
Na szczególną uwagę zasługuje to, że inaczej niż do tej pory, ograniczeniem podatku naliczonego – co do zasady – będą objęte są wszelkie transakcje związane z pojazdami, zatem również dotyczące napraw (i nabywane na ten cel towary oraz usługi), eksploatacji (np. płyny do spryskiwaczy, oleje silnikowe etc.), używania (np. zakup kół zimowych, wyposażenia a nawet korzystanie z parkingów, autostrad itp.).
Ograniczenie odliczenia podatku naliczonego nie będzie miało zastosowania jedynie w trzech grupach przypadków:
1.  gdy pojazdy samochodowe są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika;
2.  gdy pojazdy samochodowe są przeznaczone do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą (musi to wynikać z oficjalnych dokumentów pojazdu);
3.  wobec towarów montowanych w pojazdach samochodowych i do związanych z tymi towarami usług montażu, naprawy i konserwacji, jeżeli przeznaczenie tych towarów wskazuje obiektywnie na możliwość ich wykorzystywania wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika (np. taksometr, kasa, oznaczenie taxi itp.).

3. Domniemanie używanie na potrzeby niezwiązane
Wprowadzając ograniczenie odliczenia podatku naliczonego prawodawca jednocześnie stosuje generalne domniemanie używania przez podatników pojazdów samochodowych zarówno na potrzeby działalności gospodarczej, jak i do innych celów. W konsekwencji, jeżeli podatnik będzie twierdził, że jest inaczej, to będzie musiał udowodnić przedstawicielom fiskusa, że jest inaczej. Niestety, prawodawca nie pozostawia żadnych złudzeń co do tego jak ów dowód będzie miał wyglądać.
Dodatkowo w u.p.t.u. będzie zamieszczona bardzo krótka lista pojazdów samochodów, które z uwagi na swoje cechy konstrukcyjne, niejako automatycznie (ale po odpowiednim udokumentowaniu) będą uznawane za służące wyłącznie działalności gospodarczej. Do tej ostatniej kategorii będą zaliczane:
1.  pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą:
a)  klasyfikowane na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub
b)  z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków;
2.  pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;
3.  pojazdy specjalne, które spełniają również warunki zawarte w odrębnych przepisach, określone dla następujących przeznaczeń:
a)  agregat elektryczny/spawalniczy,
b)  do prac wiertniczych,
c)  koparka, koparko-spycharka,
d)  ładowarka,
e)  podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych,
f)  żuraw samochodowy
– jeżeli z dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym wynika, że dany pojazd jest pojazdem specjalnym.

UWAGA!
Spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w pkt 1 i 2 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań a status samochodów specjalnych na podstawie dokumentów wydanych zgodnie z przepisami ustawy o ruchu drogowym.

Na podstawie przepisów przejściowych badanie techniczne pojazdów używanych przed 1 kwietnia 2014 r. będzie musiało być przeprowadzone w terminie najbliższego obowiązkowego okresowego badania technicznego, nie później jednak niż przed upływem 3 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji. Swoją aktualność zachowują jedynie badania, którym były poddane samochody van i wielozadaniowe z jednym rzędem siedzeń (o ile nie było w nich przeróbek).
Podkreślić należy, że inaczej niż to było w poprzednich stanach prawnych, jeden rząd siedzeń będzie konieczny również wówczas, gdy pojazd ma odkrytą część ładunkową oraz jeżeli stanowi ona odrębną część konstrukcyjną.
Podatnik, który przeprowadzi badanie nie będzie musiał dostarczać go do urzędu skarbowego, ale zmiany konstrukcyjne powodujące niespełnianie warunków pozbawią go prawa do definiowania VAT naliczonego jako 100 a nie 50% podatku od towarów i usług. Podatnik straci prawo do klasyfikowania całego VAT jako naliczonego od dnia wprowadzenia zmian, ale w skrajnych przypadkach (przy braku możliwości dokonania stosownego ustalenia), nawet od początku rozliczania podatku.
W przypadku innych samochodów niż wskazane powyżej, podatnik będzie mógł klasyfikować cały VAT jako naliczony, ale jedynie pod warunkiem, że będzie prowadził ewidencję, z której jednoznacznie będzie wynikało, iż samochód służy tylko i wyłącznie działalności gospodarczej.

WAŻNE!
Nawet tylko sporadyczne wykorzystanie pojazdu w innym celu pozbawi podatnika prawa do 100% VAT naliczonego!

UWAGA!
Ewidencja przebiegu pojazdu będzie prowadzona od dnia rozpoczęcia wykorzystywania pojazdu samochodowego wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika do dnia zakończenia wykorzystywania tego pojazdu wyłącznie do tej działalności.

O fakcie prowadzenia ewidencji podatnik będzie musiał poinformować organ podatkowy w terminie 7 dni od dnia, w którym poniósł pierwszy wydatek związany z danym pojazdem. Przy braku ewidencji nie jest możliwe wyznaczanie 100% VAT naliczonego. Jeżeli podatnik zaprzestanie prowadzenia ewidencji, będzie musiał o tym fakcie poinformować organ podatkowy - informacja powinna być przekazane nie później niż przed dniem dokonania zmiany.
Za brak lub nieprawdziwe informacje grożą dotkliwe sankcje karnoskarbowe.
W art. 86a ust. 7 i 8 u.p.t.u. wyspecyfikowane zostały dane, które muszą znaleźć się w ewidencji.

4. Samochody na najem i sprzedaż
Oprócz wymienionych powyżej, istnieje jeszcze jedna grupa przypadków, w których podatnicy będą cały podatek klasyfikowali jako naliczony bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu. Dotyczy to pojazdów samochodowych przeznaczonych WYŁĄCZNIE do odsprzedaży oraz pojazdów przeznaczonych WYŁĄCZNIE do oddania w ODPŁATNE używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze.
W obu takich grupach okoliczności niezbędnym jest wypełnienie warunku WYŁĄCZNOŚCI (zatem powyższe nie ma zastosowania do towarów wykorzystywanych jako pojazdy demonstracyjne) ora to by – odpowiednio – odprzedaż, sprzedaż lub oddanie w odpłatne używanie tych pojazdów stanowi przedmiot działalności podatnika.

5. Korekta
W nowododanym art. 90b u.p.t.u. prawodawca wprowadził system korekt stosowany w przypadku zmiany wykorzystania pojazdu w okresie 60 miesięcy od dnia jego nabycia, importu lub oddania w używanie. Dla pojazdów o wartości nie wyższej niż 15.000 zł okres korekty wynosi jedynie 12 miesięcy.
W ramach takiego proporcjonalnie do okresu korekty podatnik skoryguje VAT in plus lub in minus – w zależności od tego czy stosował 50 czy 100% VAT naliczonego.
Z opcji takiej skorzystają również podatnicy, którzy byli objęci limitem VAT naliczonego a dokonując sprzedaży w okresie korekty muszą opodatkować taką dostawę (jest to szczególnie istotne ze względu na zapowiadaną likwidację zwolnienie dla samochodów używanych).

6. Nieodpłatne używanie bez podatku
W związku z ograniczeniem przy wyznaczaniu podatku naliczonego, prawodawca wyłączył obowiązek opodatkowania VAT wykorzystania pojazdów samochodowych na potrzeby niezwiązane z działalności gospodarczą podatnika.

7. Wyłączenie przejściowe i rejestracja umów leasingu
Niestety, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, podatnicy wykorzystujący w swojej działalności pojazdy samochodowe, nie od razu rozliczą 50% VAT od paliwa. Otóż bowiem, do 30 czerwca 2015 r. obowiązuje w tym zakresie wyłączenie (również 50% nie ma zastosowania).
Połowę VAT (bez ewidencji) od paliwa będą mogli rozliczać (a dokładniej traktować jako naliczony) podatnicy nabywający paliwo do samochodów „z kratką" (w tym N1).
Jeżeli podatnik zawiąże umowę leasingu, najmu, dzierżawy lub podobną samochodu „z kratką" (w tym N1) przed 1 kwietnia 2014 r. i do tego dnia pojazd zostanie mu wydany, wówczas – pod warunkiem rejestracji umowy i w zakresie nie objętym zmianami – będzie mógł klasyfikować jako naliczony cały VAT z faktur leasingowych.

Radosław Kowalski
Prawnik, doradca podatkowy. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Właściciel Kancelarii Doradztwa Podatkowego, wcześniej prezes CEiD Sp z o.o. Spółka Doradztwa Podatkowego. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z podatkami pośrednimi, bezpośrednimi – gospodarczymi oraz postępowaniem przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi, a także w windykacji należności. Autor licznych publikacji z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, windykacji należności.
Ocena:
Komentarze (0)
Opcja dodawania komentarzy jest zarezerwowana wyłącznie dla zarejestrowanych użytkowników.
Aby się zalogować kliknij.
Kategorie:
Najpopularniejsze:
Logowanie
Pomoc
Login
Hasło
Publikować mogą tylko zalogowani użytkownicy. Aby się zalogować użyj swojego loginu i hasła z mdoradcy.
BIP
Powered by multiCMS :: Projekt i wykonanie BerMar multimedia :: © Krajowa Izba Doradców Podatkowych
Start   ::   START BIZNES   ::   Kontakt