map
Witamy w naszym serwisie. UWAGA aby uzyskać dostęp do wszystkich zasobów zaloguj się.
Twoja lokalizacja: Start / Baza wiedzy  /  Publikacje doradców podatkowych  /  Inne publikacje doradców  /  Abonament rtv
Artykuły
Abonament rtv

Obowiązki związane z rejestracją i opłatami z tytułu abonamentu rtv mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (dalej u.o.a.). Ustawa ta uchyliła obowiązujące wcześniej w tym zakresie przepisy, w tym także rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (dalej rozp. MŁ). W u.o.a. nie ma przepisu zezwalającego na dalsze stosowanie przepisów obowiązujących wcześniej, a wobec tego w dniu wejścia w życie u.o.a., co nastąpiło 16 czerwca 2005 r., przestał obowiązywać § 4 rozp. MŁ, który nakazywał posiadaczowi książeczki radiofonicznej powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu, a także o zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Przestał obowiązywać także § 2 tego rozporządzenia, który określał termin dokonania rejestracji odbiorników oraz  stanowił, że imienna książeczka radiofoniczna jest dowodem zarejestrowania odbiorników. 

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.o.a. dla celów pobierania opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego. U.o.a. nie mówi, że nie wymagają rejestracji odbiorniki zarejestrowane na podstawie dotychczasowych przepisów, choć zaprzestanie ich używania nie wymagało zgłoszenia. Art. 2 ust. 3 u.o.a. stanowi, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika. Zatem warunkiem powstania tego obowiązku jest dokonanie czynności zarejestrowania odbiornika. Określenie sposobu wykonania tej czynności ustawodawca – na mocy art. 6 ust. 4 u.o.a. – powierzył właściwemu ministrowi, który winien wydać w tej sprawie stosowne rozporządzenie. Zarejestrowanie odbiornika będzie więc prawnie skuteczne, gdy zostanie dokonane w sposób określony przepisami rozporządzenia wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w u.o.a. Uchylenie rozp. MŁ spowodowało, że czynność zarejestrowania odbiornika dokonana na jego podstawie nie wywierała skutków prawnych od dnia, w którym przestało ono obowiązywać. Na podstawie art. 6 ust. 4 u.o.a. wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (dalej rozp. MI), które weszło w życie w dniu 29 lipca 2005 r., a więc po 43 dniach od dnia, w którym weszła w życie u.o.a. i w którym utraciło moc rozp. MŁ. W rozp. MI – podobnie jak w u.o.a. – nie ma przepisu, który odnosiłby się do kwestii zarejestrowania odbiorników przed 16 czerwca 2005 r. lub do imiennych książeczek wydanych przed tym dniem. 

Mając powyższe na uwadze oraz respektując zasadę, że prawo nie działa wstecz, trzeba stwierdzić, że:

  • od 16 czerwca 2005 r. stosuje się wyłącznie przepisy u.o.a., przepisy wcześniejsze nie mają zastosowania w sprawach dotyczących obowiązków w zakresie opłat abonamentowych po dniu 15 czerwca 2005 r.;  
  • po dniu 15 czerwca 2005 r. przestał istnieć obowiązek wyrejestrowania odbiorników używanych do tego dnia;
  • od dnia 16 czerwca 2005 r. imienne książeczki wydane przed tym dniem nie stanowiły dowodu zarejestrowania odbiorników;
  • po dniu 15 czerwca 2005 r. rejestracji podlegały również odbiorniki używane przed tym dniem, także te, które zostały zarejestrowane na podstawie przepisów uchylonych przez u.o.a.;
  • w okresie od 16 czerwca do 28 lipca 2005 r. – wskutek braku przepisów wykonawczych – nie istniał obowiązek ani zarejestrowania, ani wyrejestrowania odbiorników;
  • warunkiem powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, o którym mówi art. 2 ust. 3 u.o.a., było zarejestrowanie odbiornika po dniu 28 lipca 2005 r.;
  • dowodem zarejestrowania odbiorników w okresie obowiązywania u.o.a. były wyłącznie te imienne książeczki, które zostały wydane na mocy rozp. MI, a więc nie wcześniej niż 29 lipca 2005 r.

Warunkiem powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej na podstawie przepisów u.o.a. jest dokonanie rejestracji odbiornika po dniu 28 lipca 2005 r., chyba że została wydana decyzja na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. Zatem u kogoś, kto nie dokonał rejestracji odbiornika  po dniu 28 lipca 2005 r. obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej nie mógł w ogóle powstać. Nie było więc podstaw prawnych do nadania takiej osobie indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Nie ulega wątpliwości, że taki numer mogli otrzymać tylko posiadacze imiennych książeczek wydanych  na podstawie § 2 ust. 2 rozp MI, które – zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (dalej rozp. MT) – zachowywały ważność nie dłużej niż do 13 grudnia 2008 r. Wobec tego nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego w oparciu o książeczki wydane na podstawie przepisów uchylonych przez u.o.a., było nielegalne, a tym samym prawnie bezskuteczne, gdyż z dniem wejścia w życie u.o.a. (16 czerwca 2005 r.) książeczki te przestały stanowić dowód zarejestrowania odbiorników. 

W tym stanie rzeczy za bezpodstawne trzeba uznać twierdzenie, że użytkownik odbiorników rtv, który dokonał rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz z wcześniejszych aktów prawnych, poprzedzających u.o.a., pozostał abonentem zobowiązanym do uiszczania opłaty abonamentowej, chyba że dopełnił formalności uprawniających do skorzystania ze zwolnienia od tej opłaty lub wyrejestrował odbiorniki. Nie ma też podstaw do uznania, że nowymi przepisami nie anulowano złożonego wniosku o zarejestrowanie odbiorników, a jedynie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym i że wprowadzenie powyższej zmiany nie wymaga ponownego zarejestrowania odbiorników. Przeciwko zasadności tych stwierdzeń – poza brakiem w u.o.a. przepisów prolongujących stosowanie przepisów wcześniejszych – przemawia brak w u.o.a. przepisu stanowiącego, że nie wymagają rejestracji odbiorniki zarejestrowane na podstawie przepisów, które u.o.a. uchyliła, a także okresowy brak procedur zarejestrowania i wyrejestrowania odbiorników, który był skutkiem luki czasowej między utratą mocy rozp. MŁ a wejściem w życie rozp. MI.

Zgodnie z § 5 ust. 2 rozp. MT osoba, której nadano indywidualny numer identyfikacyjny, powinna zostać o tym powiadomiona. To, że przepis ten nie mówi o obowiązku doręczenia takiego powiadomienia za pokwitowaniem, jest bez znaczenia, gdyż kwestię tę reguluje Kodeks postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) i to przepisy w nim zawarte należy stosować. Zgodnie z art. 39 K.p.a. zawiadomienie to winno zostać doręczone za pokwitowaniem. Trzeba też wziąć pod uwagę, że art. 6 ust. 4 u.o.a. nie zawiera upoważnienia do innego niż w K.p.a. uregulowania  tej kwestii. Jeżeli więc zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie doręczono za pokwitowaniem, to o prawnej skuteczności nadania tego numeru nie może być mowy.    

Do opłaty abonamentowej ma zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podkreślić trzeba, że przedawnieniu ulega zobowiązanie podatkowe. Nie można się więc zgodzić z opinią, że przedawnia się jedynie zaległość podatkowa. Przedawnione zobowiązanie wygasa. Równocześnie z mocy prawa przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy. W przypadku opłaty abonamentowej wygasa więc obowiązek, o którym mówi art. 2 ust. 3 u.o.a. Skoro obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej ustał w wyniku przedawnienia, to nie ma ani konieczności, ani nawet możliwości wykazania, że ustał on także z innych przyczyn, np. z powodu wyrejestrowania odbiornika. Instytucja przedawnienia służy przecież temu, by upływ czasu nie miał negatywnego wpływu na pewność obrotu prawnego. Nie może być więc tak, że powołując się na dokonaną przed wielu laty czynność zarejestrowania odbiornika, w wyniku której powstał obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, który już dawno wygasł wskutek przedawnienia, można żądać ponownego wypełniania tego obowiązku. Skoro prawo zezwala na egzekwowanie opłat abonamentowych tylko za okres nieprzedawniony, to także dowody zarejestrowania lub wyrejestrowania odbiornika muszą pochodzić z tego okresu. W przeciwnym razie przedawnienie byłoby fikcją i nie byłoby sposobu uniknięcia pułapki stworzonej przez tak rozumiane przepisy. Skoro obowiązuje pięcioletni okres przedawnienia, to nie ma żadnego uzasadnienia dla obowiązku przechowywania dowodów wyrejestrowania odbiornika przed tym okresem, tym bardziej, jeżeli to wyrejestrowanie dokonane zostało przed kilkunastu lub kilkudziesięciu laty. Nawet posiadanie takiego dowodu nie zabezpiecza skutecznie przed posądzeniem o dokonanie zarejestrowania odbiornika w okresie późniejszym i ewentualną próbą wyegzekwowania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Pewność obrotu prawnego zostanie zachowana, gdy egzekwujący opłatę abonamentową będzie musiał udowodnić powstanie obowiązku ponoszenia tej opłaty (zarejestrowania odbiornika) w okresie nieprzedawnionym, a zobowiązany do ponoszenia opłaty będzie musiał dysponować dowodem wyrejestrowania odbiornika także tylko z tego okresu. Bezzasadne jest zatem stwierdzenie, że wyłącznie wyrejestrowanie odbiornika może skutkować ustaniem obowiązku wnoszenia opłaty abonamentowej i że jeżeli abonent tego nie dokona, to jest zobowiązany do uiszczania tej opłaty. Musiałoby to oznaczać, że w przypadku opłaty abonamentowej art. 70 § 1 O.p. nie znajduje zastosowania, a przecież tak nie jest.

Podsumowując, trzeba stwierdzić, że:

  • imienne książeczki wydane przed  wejściem w życie u.o.a. nie stanowią  podstawy do nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a więc także do egzekwowania opłaty abonamentowej;
  • brak pokwitowania potwierdzającego doręczenie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powoduje, że takie zawiadomienie nie stanowi dowodu zarejestrowania odbiornika;
  • dowód zarejestrowania, a także wyrejestrowania odbiornika pochodzący z okresu objętego przedawnieniem nie wywołuje skutków prawnych po upływie tego okresu.




autor publikacji: Marek Wolny
Ocena:
Komentarze (0)
Opcja dodawania komentarzy jest zarezerwowana wyłącznie dla zarejestrowanych użytkowników.
Aby się zalogować kliknij.
Kategorie:
Najpopularniejsze:
Logowanie
Pomoc
Login
Hasło
Publikować mogą tylko zalogowani użytkownicy. Aby się zalogować użyj swojego loginu i hasła z mdoradcy.
BIP
Powered by multiCMS :: Projekt i wykonanie BerMar multimedia :: © Krajowa Izba Doradców Podatkowych
Start   ::   START BIZNES   ::   Kontakt