1. Ustawa z 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.) - ostatnie nowelizacje i praktyka postępowania ZUS.

– definicja działalności gospodarczej, definicja przedsiębiorcy, prawa i obowiązki kontrolowanych przedsiębiorców w zakresie:

- uprawnień organów administracji publicznej przeprowadzających kontrolę,

- wszczęcia postępowania kontrolnego,

- obowiązku prowadzenia książki kontroli,

- ilości kontroli przedsiębiorcy,

- czasu trwania kontroli działalności przedsiębiorcy.

2. Ustawa z 13.X.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 30.XII.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzanie kontroli płatników składek (Dz. U. nr 164, poz. 1165 ze zm.) jako podstawa wszczęcia i prowadzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania kontrolnego:

- prawa i obowiązki kontrolowanych przedsiębiorców – jako płatników składek,

- uprawnienia inspektorów kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

- obowiązki inspektorów kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

3. Ustawa z 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – zastosowanie w postępowaniu kontrolnym, ze szczególnym uwzględnieniem praw kontrolowanego przedsiębiorcy:

- instytucja wyłączenia organu kontroli,

- instytucja wyłączenia pracownika organu kontroli (inspektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) z udziału w kontroli,

- zasady dokonywania i unikania wezwań i doręczeń,

jako skuteczne sposoby obrony przedsiębiorcy w postępowaniu kontrolnym.

 4. Postępowanie dowodowe w świetle przepisów ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych:

- dokumenty jako podstawowe źródła dowodowe,

- wyjaśnienia i informacje składane przez płatnika składek i ubezpieczonego,

- zeznania ubezpieczonych, świadków, płatników składek (przedsiębiorców), prawa i obowiązki świadków, bezwzględne zakazy dowodowe,

- zeznania świadka a wyjaśnienia,

- zasady przeprowadzania i dokumentowania w/w czynności w toku postępowania kontrolnego,

spójność i zgodność w/w środków dowodowych jako gwarancja korzystnych dla kontrolowanego przedsiębiorcy ustaleń kontroli.

5. Zabezpieczanie materiałów dowodowych w świetle § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia Rady Ministrów – zasady dokonywania zabezpieczeń, ochrona interesu kontrolowanego płatnika składek (przedsiębiorcy).

6. Protokół kontroli jako merytoryczna podstawa dla oceny działalności kontrolowanego przedsiębiorcy w zakresie ubezpieczeń społecznych:

- wymogi formalne protokołu kontroli,

- skuteczne wniesienie przez przedsiębiorcę zastrzeżeń wobec protokołu kontroli jako forma obrony przed niekorzystnymi ustaleniami kontroli,

- protokół kontroli jako podstawa do wydania decyzji administracyjnej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

7. Sankcje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wobec nierzetelnych płatników składek:

- odsetki za zwłokę,

- opłata dodatkowa – czy trzeba ją wnosić?,

- sankcje karne,

- przymusowa egzekucja sądowa i administracyjna,

- hipoteka, zastaw,

- Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wnioskodawca o ogłoszenie upadłości nierzetelnego płatnika składek.

8. Środki odwoławcze – ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawa z 17.XI. 1964 r. Kodeks Postępowania Cywilnego – jako podstawa odwołania się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

- terminy na wniesienie odwołania, instytucja przywrócenia terminu,

- właściwość sądu.